Rodzaje żywności

Ziemniaki

Ta grupa produktów obejmuje ziemniaki, bataty, taro oraz ignamy. Węglowodany zawarte w surowych ziemniakach przyswajane są powoli, lecz gotowanie niszczy ściany komórkowe. Z tego powodu węglowodany z gotowanych ziemniaków przyswajane są szybciej – praktycznie tak szybko jak czysta glukoza. Ponieważ węglowodany
z gotowanych ziemniaków zostają szybko przyswojone, po posiłku może nastąpić szybki wzrost stężenia glukozy we krwi, a po 2–3 godzinach może wystąpić hipoglikemia. Jeśli zmienisz powierzchnię ziemniaków (na przykład smażąc je lub przechowując
w lodówce), glukoza będzie przyswajana wolniej niż w przypadku świeżo ugotowanych ziemniaków. Proces produkcyjny oraz wysoka zawartość tłuszczów w chipsach ziemniaczanych sprawiają, że zawarta w nich glukoza przyswajana jest bardzo wolno.

W jednym z badań przeprowadzonym na osobach dorosłych pieczone ziemniaki zastąpiono ciastem czekoladowym i nie odnotowano zwiększonego stężenia glukozy we krwi. Kiedy badani spożywali zarówno pieczone ziemniaki, jak i ciasto, glikemia rosła. Pamiętaj jednak, że pieczone ziemniaki i ciasto czekoladowe znacznie różnią się kalorycznością i wartościami odżywczymi.

Pieczywo

Niegdyś osobom z cukrzycą zdecydowanie zalecano spożywanie niesłodzonego pieczywa bez dodatku cukru. Dziś wiemy, że białe pieczywo podnosi poziom glukozy we krwi tak szybko jak zwykły cukier. Jednakże pieczywo posmarowane margaryną oraz
z czymś o wysokiej zawartości tłuszczu (np. serem) spowolni wzrost glikemii poprzez spowolnienie opróżniania żołądka. Wzrost glikemii jest również wolniejszy w przypadku pieczywa o wysokiej zawartości błonnika (np. pieczywa pełnoziarnistego).

Jeśli pieczesz własny chleb lub bułeczki, nie musisz korzystać ze specjalnych przepisów. Na ogół nie jest konieczna rezygnacja z cukru lub zastępowanie go innymi substancjami słodzącymi. Do ciasta zrobionego z 0,5 litra wody możesz dodać od trzech do sześciu łyżek (45–90 ml) cukru lub syropu, ponieważ po upieczeniu pozostanie go niewielka ilość. Wybór chleba bogatego w błonnik jest ważniejszy niż rezygnacja
z małych ilości cukru.

Białe pieczywo bezglutenowe powoduje szybszy wzrost poziomu glukozy we krwi niż ekwiwalentna porcja pieczywa zawierającego gluten.

Pożywne posiłki nie zawsze muszą być gorące. Kanapka z tuńczykiem, jajkiem, chudym mięsem, kurczakiem lub serem i sałatą czy też jogurt, twarożek albo owoce mogą stanowić zdrowy i bardzo przyjemny posiłek.

Niesłodzone płatki śniadaniowe (płatki kukurydziane) zawierają 90% skrobi, z której większość szybko staje się glukozą. Słodzone (lukrowane) płatki śniadaniowe zawierają około 50% skrobi i 50% cukru. Początkowo obydwa typy płatków dają ten sam wzrost poziomu glukozy we krwi, ale w przypadku słodkich płatków po trzech godzinach od posiłku glikemia będzie nieco niższa. Fakt ten może być zaskakujący, ale skrobia kukurydziana podnosi poziom glukozy szybciej niż zwykły cukier. Objętość płatków słodzonych jest około 25% mniejsza przy takiej samej zawartości węglowodanów,
a zatem słodkie płatki śniadaniowe można włączyć do planu żywienia, nie powodując podniesienia poziomu glukozy we krwi, jeśli przy ustalaniu dawki insuliny bierze się pod uwagę całkowitą ilość spożywanych węglowodanów. Jednakże należy pamiętać, że zwiększenie liczby spożywanych kalorii sprawi, że z czasem przybierzesz na wadze.

Makaron

Makaron powoduje powolny wzrost poziomu glukozy we krwi, ponieważ tworzony jest
z roztartej pszenicy lub śruty pszennej, a nie z mąki, w związku z czym skrobia zamknięta jest w proteinowej (glutenowej) strukturze. Z tego powodu makaron mogą spożywać również osoby z cukrzycą . Dodatkową zaletą makaronu jest to, że lubią go dzieci. Jeśli jednak stosujesz szybkodziałającą insulinę (np. Humalog, NovoRapid), wzrost poziomu glukozy może być nawet zbyt wolny, powodując hipoglikemię po 30–60 minutach.
W takiej sytuacji, spożywając makaron (lub fasolę, np. w chili con carne), najlepiej wziąć NovoRapid lub Humalog po posiłku lub zastosować zwykłą insulinę krótkodziałającą. Jeśli używasz pompy insulinowej, możesz zastosować wydłużony bolus.

Cienki makaron, np. nitki, daje szybszą reakcję w postaci wzrostu poziomu glukozy we krwi niż makaron spaghetti. Długość gotowania makaronu spaghetti nie jest aż tak istotna, jeśli chodzi o szybkość wzrostu glikemii, pod warunkiem że nie dochodzi do nadmiernego przegotowania. Spaghetti z puszki podnosi poziom glukozy we krwi prawie tak szybko jak białe pieczywo. Ponieważ do spowolnienia wzrostu glikemii przyczynia się zawarty w makaronie gluten, makaron bezglutenowy powoduje szybszy wzrost poziomu glukozy we krwi.

Pizza

Pizza zawiera pieczywo, ser, mięso lub ryby i niekiedy warzywa. Innymi słowy stanowi posiłek pełnowartościowy. Problemem dla osób z cukrzycą jest jednak to, że pizza zawiera zazwyczaj więcej pieczywa niż posiłek tradycyjny. Jest to zwykle pieczywo twarde, dzięki czemu węglowodany przyswajane są wolniej. Ser odznacza się wysoką zawartością tłuszczu, co sprawia, że żołądek opróżnia się wolniej. Jedząc pizzę, spróbuj wziąć 1–2 dodatkowe jednostki insuliny (lub dawkę odpowiadającą faktycznej zawartości węglowodanów, jeśli taka została wyliczona) lub zrezygnuj z jedzenia brzegów. Jeśli stosujesz insulinę szybkodziałającą (NovoRapid, Humalog, Apidra), prawdopodobnie lepiej wziąć ją po posiłku lub w zamian zastosować insulinę krótkodziałającą (Actrapid, Humulin S, Insuman Rapid). Jeśli używasz pompy insulinowej, możesz zastosować wydłużony bolus.